Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a 10 başlıkta soru yönelten Ergun, ithalatı sınırlamak amacıyla artırılan ilave gümrük vergisine rağmen sektörün karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çekti.
İYİ Parti Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, Türkiye’nin önemli emek yoğun imalat sektörlerinden biri olan ayakkabı sanayisinde yaşanan sorunların araştırılması ve sektörün geleceğine ilişkin politikaların açıklığa kavuşturulması amacıyla Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.
İHRACAT GERİLEDİ, İTHALAT KATLANDI
Ergun’un önergesinde yer verdiği Ticaret Bakanlığının 2026 tarihli Ayakkabı Sektör Raporu’na göre, Türkiye’nin ayakkabı ihracatı 2022 yılında 1,3 milyar dolar seviyesindeyken 2025 yılında 1 milyar dolara geriledi. Aynı dönemde ithalat ise 962 milyon dolardan 1,7 milyar dolara yükseldi.
Böylece ayakkabı sektörünün dış ticaret dengesi, 2025 yılında yaklaşık 670 milyon dolar açık verdi. İhracatın gerilediği, ithalatın ise belirgin biçimde arttığı bu tablo, yerli üreticilerin uluslararası rekabet gücü ve sektörün sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri artırdı.
İTHALATIN YÜZDE 75’İ ÜÇ ÜLKEDEN
Soru önergesinde, 2025 yılında ayakkabı ithalatının yaklaşık yüzde 75’inin Çin, Vietnam ve İtalya’dan gerçekleştirilmesine de dikkat çekildi.
Ayakkabı ithalatında uygulanan ilave gümrük vergisinin 2024 yılı sonunda yüzde 30’dan yüzde 40’a çıkarılmasına rağmen ithalatın yüksek seviyesini koruduğunu belirten Ergun, alınan tedbirlerin yerli üretimi ve istihdamı koruma bakımından ne ölçüde etkili olduğunun açıklığa kavuşturulmasını istedi.
SEKTÖRDE 150 BİN KİŞİLİK İSTİHDAM KAYBI İDDİASI
Ayakkabı sektörü temsilcilerinin paylaştığı verilere de yer verilen önergede, son 3,5 yılda istihdamın yaklaşık yüzde 40, adet bazında ihracatın ise yaklaşık yüzde 50 gerilediği ifade edildi. Yüzlerce işletmenin faaliyetini sonlandırdığı ve yaklaşık 150 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığı yönündeki iddialar, sektörün içinde bulunduğu tablonun boyutlarını ortaya koyan başlıklar arasında yer aldı.
Ergun, bu rakamların Bakanlık tarafından doğrulanıp doğrulanmadığını, son beş yılda sektördeki istihdamın nasıl değiştiğini ve kaç işletmenin faaliyetini sonlandırdığını sordu. Ayrıca kapanmaların başlıca nedenlerine ilişkin Bakanlığın elinde bir çalışma bulunup bulunmadığının açıklanmasını talep etti.
HAKSIZ REKABET VE ÜRETİM MALİYETLERİ DE GÜNDEMDE
Önergede yalnızca ithalat ve istihdam değil, yerli üreticilerin karşı karşıya olduğu maliyet ve denetim sorunları da gündeme taşındı.
Düşük kıymet beyanı, yanlış GTİP veya menşe beyanı ve kayıt dışı ticaret yoluyla haksız rekabet oluşturulup oluşturulmadığını soran Ergun, bu kapsamda kaç denetim yapıldığının ve kaç işlemde usulsüzlük tespit edildiğinin açıklanmasını istedi.
Ergun ayrıca ayakkabı üretiminde kullanılan deri, suni deri, taban, kauçuk, kimyasal maddeler ve diğer yan sanayi ürünlerinin maliyetlerini düşürmek amacıyla gümrük vergilerinin azaltılması veya sıfırlanmasına yönelik bir çalışma yürütülüp yürütülmediğini de Bakanlığa yöneltti.
“DESTEKLER VE SEKTÖREL EYLEM PLANI NEDİR?”
İYİ Partili Ergun, ayakkabı sektörünün ihracat kapasitesini ve rekabet gücünü artırmaya yönelik kamu desteklerinin kapsamının da açıklanmasını istedi. Bu çerçevede 2024, 2025 ve 2026 yıllarında sektöre sağlanan ihracat destekleri ve kullandırılan ihracat kredilerinin tutarlarının, bu imkânlardan yararlanan firma sayılarıyla birlikte açıklanmasını talep etti.
Önergenin son sorusunda ise ayakkabı sektörünün üretim ve ihracat kapasitesini yeniden artırmak, istihdam kaybını durdurmak ve yerli üreticilerin rekabet gücünü korumak amacıyla özel bir sektörel eylem planı hazırlanıp hazırlanmadığı gündeme getirildi.
Ergun’un önergesi, ayakkabı sektöründe ihracatın gerilemesi, ithalatın yükselmesi ve istihdama ilişkin kaygıların yanı sıra, uygulanan dış ticaret politikalarının sonuçlarının ve üreticilere sağlanan desteklerin yeterliliğinin de açıklığa kavuşturulmasını hedefliyor.
