Çok sevdikleri memleketlerine sağ dönemediler,

Tabutları döndü…

Bir milletin tarihi yalnızca kazandığı zaferlerle değil, uğruna verilen ömürlerle, gurbet ellerde sönen hayatlarla, yarım kalan hayallerle ve nesilden nesile aktarılan millî şuurla yazılır.

Vatan sevgisi bazen bir cephede, bazen bir fikirde, bazen de gelecek kuşaklara bırakılan bir emanette hayat bulur.

- Talat Paşa (1921): İmparatorluğu dağılmaktan kurtarmaya çalışan İttihatçı lider. Berlin sokaklarında Ermeni suikastçının kurşunlarıyla öldürüldü; naaşı 22 yıl sonra vatanına döndü.

- Cemal Paşa (1922): Osmanlı'nın son döneminin asker ve devlet adamı. Tiflis'te Ermeni militanların suikastına uğradı; cenazesi aynı yıl Erzurum'a getirildi.

- Enver Paşa (1922): Türkistan hayallerinin peşinde Sovyet birlikleriyle çarpışırken hayatını kaybetti. Türk dünyasına uzanan ideallerini geride bıraktı; naaşı 74 yıl sonra memleketine kavuştu.

Üç paşa, üç ayrı kader, üç gurbet, üç hüzünlü son…

Çok sevdikleri memleketlerine dönemediler; tabutları döndü. Gurbet onların ömürlerini aldı, vatan ise mezarlarına kucak açtı.ç

Yakup Cemil'den Abdullah Çatlı'ya: Tarihin Unutulmayan Hesapları

- Abdullah Çatlı (1996): Talat Paşa'nın Berlin'de öldürülmesinden yarım asır sonra, Türk diplomatlarını hedef alan ASALA terörüne karşı yürütüldüğü gizli operasyonları yaptı.

Bazı anlatımlarda Talat Paşa'nın hesabını yıllar sonra gören kişi olarak nitelendirildi.

- Gökçen Çatlı Hoca: Babasının hatırasını, ailesinin yaşadıklarını ve inandığı millî değerleri kalemiyle, kitaplarıyla ve söyleşileriyle gelecek nesillere taşımaya çalışıyor.

Bir babanın yarım kalan hayat hikâyesi, kızının dilinde ve kaleminde yaşamaya devam ediyor.

Enver Paşa'nın Türkistan Hayalinden Cihat Yaycı Paşa'nın Mavi Vatan'ına

- Cihat Yaycı Paşa : Dün Türkistan bozkırlarında ve imparatorluğun son cephelerinde aranan bağımsızlık ve güvenlik, bugün Mavi Vatan düşüncesiyle denizlerde de savunuluyor.

Cihat Yaycı Paşa'nın deniz yetki alanları ve egemenlik hakları üzerine çalışmaları, geçmiş kuşakların vatanı koruma arayışının günümüzdeki farklı bir yansıması olarak görülebilir.

Memleketin Savunması Yarım Kalmaz, Millî Dava Nesilden nesile yaşar!

Yakup Cemil'den Abdullah Çatlı'ya, Enver, Talat ve Cemal Paşa'dan Cihat Yaycı Paşa'ya uzanan bu tarihî yolculukta isimler, zamanlar, mücadelelerin yöntemleri değişti.

Fakat milletin bağımsızlığı, vatanın bütünlüğü ve gelecek nesillerin güvenliği meselesi önemini korudu.

Millî dava bir insanın ömrüne, millî şuur bir neslin hatırasına, vatan sevgisi bir mezar taşına sığmaz.

Tarih hesabı unutmaz; ancak geçmişin acılarını gelecek kuşaklara yeni intikamlar olarak değil, hakikat, adalet ve tarih bilinci olarak aktarmak gerekir.

Çünkü insanlar fanidir, ömürler tükenir, tabutlar toprağa verilir.

Ama bir milletin bağımsız yaşama iradesi ve vatanını koruma sorumluluğu, hiçbir mezarla birlikte toprağa gömülmez